Istorija jugoslovenske zabavne muzike (50-e i 60-e)

Prebiranje po stranicama muzičke istorije Jugoslavije, iliti geografskog prostora koji danas nazivamo regionom, nije samo nostalgično putovanje u prošlost već i važna lekcija o neprolaznim umetničkim vrednostima, o talentu, kvalitetu, doslednosti i trajanju. Davno minule decenije obeležili su pevači, kompozitori i tekstopisci svetskog renomea, veliki umetnici koji su iza sebe ostavili bezvremenske hitove i neizbrisiv trag u životima mnogih generacija.

Ovo je priča o muzici koja više ne postoji, a zaslužila je da se ne zaboravi.

50-e

Ako se vratimo na sam početak nastanka zabavne muzike u Jugoslaviji, njene korene pronalazimo u posleratnim godinama i džez pravcu koji je 50-ih godina još uvek bio izuzetno popularan na ovim prostorima, a čiji su izvođači „otvorili vrata” nastanku novog muzičkog žanra. Velike zasluge za dolazak svetskih trendova među prvima imaju dve dame jugoslovenskog džeza, Nada Knežević i Zdenka Kovačiček.

Pod uticajem italijanskih kancona i francuskih šansona, nastajali su popularni domaći šlageri, romantična muzika koja se savršeno uklapala u ovu deceniju poleta, zajedništva i idealizma.

Među pionirima zabavne muzike najčešće se pominju imena Ive Robića, Darka Kraljića, Rajke Vali i Vojina Popovića, a kao početna tačka u nastanku ovog muzičkog pravca u Jugoslaviji uzima se 1958. godina kada su osnovani festivali u Opatiji i Zagrebu.

Ova decenija će ostati upamćena i po jednom neobičnom talasu popularnosti meksičkih filmova koji je doveo do prave pomeme za muzikom sa ovog podneblja. Izvođači poput Nikole Karovića, Slavka Perovića i Cuneta Gojkovića su se proslavili obradama meksičkih pesama.

60-e
Cune Gojković – Romansa na kiši / You Tube

Pojavom televizije i sve većom dostupnošću gramofonskih ploča, zabavna muzika je postala masovno popularna. Iako još uvek u početnoj fazi razvoja, ona je u to vreme već bila daleko od amaterske i naivne. Od izvođača izuzetnih vokalnih sposobnosti, najboljih kompozitora i tekstopisaca, do „živih” televizijskih nastupa uz orkestarsku pratnju, vodilo se računa o svakom detalju i visok kvalitet se podrazumevao.

Jugoslavija je 1961. godine debitovala na takmičenju za „Pesmu Evrovizije” i kao prva predstavnica je izabrana Ljiljana Petrović sa pesmom „Neke davne zvezde”.

Ljiljana Petrović – Neke davne zvezde / You Tube

60-e su označavale početak „zlatnog doba” pet velikih festivala, u Opatiji, Splitu, Zagrebu, Sarajevu (Vaš Šlager sezone) i Beogradu (Beogradsko proleće). U ovom periodu su započele karijere nekih od najznačajnijih imena zabavne muzike kao što su Gabi Novak, Zdenka Vučković, Kemal Monteno, Boba Stefanović, Dragan Stojnić, Radmila Karaklajić, Miki Jevremović, Lola Novaković. Među ovim muzičkim velikanima posebno mesto zauzima legendarni Đorđe Marjanović, prva prava jugoslovenska zvezda i pevač čija je slava dostigla neverovatne razmere i van granica Jugoslavije. Pesma iz istoimenog filma „Zvižduk u osam” pokrenula je lavinu i ubrzo je nastao kult Đorđetovih obožavalaca, čuveni „Đokisti”.

Đorđe Marjanović – Zvižduk u osam / You Tube

Centar društvenog života ovog vremena bile su igranke, koja su kao mesta okupljanja mladih generacija odigrala značajnu ulogu u istoriji jugoslovenske muzike.

Tumblr.com

Tih godina se već naziru i počeci jugoslovenskog rokenrola. Nastale su prve domaće rok grupe, „Stjene” i „Crveni Koralji” iz Zagreba, „Zlatni dečaci” i „Siluete” iz Beograda. Predstavnici ovog pravca su smatrani buntovnicima i „lošim momcima” koji negativno utiču na omladinu, ali je njihova popularnost bila nezaustavljiva. 1964. godine je održana prva rok manifestacija na Beogradskom sajmu, a na istom mestu 1966. i prva „Gitarijada”.

Nastavak sledi…

Marija Simić

Pesnička duša, kreativna i luckasta, sklona filozofiranju. Zaljubljena u filmove, knjige, istoriju, prirodu, životinje…Nesuđeni svetski putnik, zavisnik od čokolade, glavni zabavljač i dežurni trapavko.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *